Оқу уақыты: 4 минут
Жүктіліктің 24-аптасы — қанша ай?
6-ай (2-триместр)
Баланың 24-аптада дамуы
Сіздің балаңыздың тыныс алудағы қазіргі тәжірибесі болашақта оған пайдалы болады.
24 аптадағы жүктілік
Инсулиннің қандағы қант деңгейіне қалай әсер ететінін егжей-тегжейлі қарастырайық.
Рацион және тамақтану
Йод — миға арналған қоректік зат туралы көбірек біліңіз.
Баланың 24-аптада дамуы
Менің баламның мөлшері қандай? Және ол қалай көрінеді?
Жүктіліктің 24-аптасында Сіздің балаңыздың ұзындығы тәжден түбіне дейін шамамен 21 см, жүгері құлағымен бірдей, тек ауыр. Оның салмағы шамамен 600 г болуы керек1,2.
Енді Сіздің балаңыз салмағы аз болса да, қалыптасады. Ол алдағы апталарда салмақ қосуды жалғастырады. Сіздің балаңызда қазір барлық ерекшеліктер, соның ішінде қастар мен кірпіктер бар - олар тіпті шаштарын өсіре алады1.
Сіздің балаңыздың өкпесінде беттік белсенді зат деп аталатын зат пайда болады3. Бұл өкпедегі кішкентай ауа қапшықтарының (альвеолалардың) ашық болуына көмектеседі. Сіздің балаңыз шамамен 17-аптадан бастап тыныс алуды үйренеді, сондықтан мерзімінен бұрын босанған жағдайда, оның неонаталогтардың көмегінсіз аман қалу және тыныс алу мүмкіндігі жақсы болады.
Сіздің балаңыз іштегі акробатикалық жаттығуларын үлкейтуге байланысты қалыпты етеді. Дегенмен, ол әлі де айналасындағылармен тактильді қарым-қатынасты сақтайды, ал Сіз балаңыздың қозғалғанын, домалағанын, тепкенін және созылғанын сезінесіз және тіпті көресіз.
Жүктіліктің 24-аптасы (екінші триместр)
Менің денемде не болып жатыр?
Сіздің ішіңіз өсіп, осы кезеңде байқалуы керек. Әлде жоқ па? Әрбір жүктілік әртүрлі: кейбір болашақ аналарда іш ерте көрінеді, ал басқалары іші әрең дөңгеленген нәрестені көтере алады. Сіздің терапевтіңізді немесе акушер-гинекологты тыңдау маңызды және (бұл қиын болуы мүмкін) Сізге «болу керек» деп айтатын адамдарды елемеу керек. Егер олар өздері ана болса да, олардың жүктілігі сіз үшін сияқты олар үшін ерекше болды.
Сондай-ақ инсулин деңгейін бақылау маңызды. Инсулин - бұл қандағы қантты реттейтін гормон, егер ол жеткіліксіз болса, қандағы қант деңгейі тым жоғары болуы мүмкін.
Инсулиннің төмен деңгейі гестациялық қант диабетіне әкелуі мүмкін, бұл Сізге және Сіздің балаңызға қиындық тудыруы мүмкін4. Сондықтан әйелдердің көпшілігі 28-аптаға дейін глюкозаға төзімділік сынағынан өтуге шақырылады. Қосымша ақпарат алу үшін жалпы тәжірибе дәрігеріне немесе акушер-гинекологқа хабарласыңыз.
Кейбір әйелдер басқаларға қарағанда, гестациялық қант диабетінің даму қаупіне көбірек ұшырайды. Оларға дене салмағының индексі (ДСИ) 30 немесе одан жоғары әйелдер, сондай-ақ Оңтүстік Азия, Таяу Шығыс немесе афро-кариб теңізінен шыққан әйелдер жатады.5
Жүктіліктің 24-аптадағы белгілері
Жалған толғақ деп те аталатын Брэкстон-Хикс толғақтары жатыр жиырылып, босаңсқан кезде пайда болады. Бұл сіздің денеңіздің толғақты күтуге дайындығы. Сіз олар туралы алаңдамауыңыз керек; кейбір әйелдер оларды байқамайды да. Олар жүктіліктің екінші және үшінші триместрлерінде айқынырақ бола бастайды.
Бұл көбінесе гормондардан туындауы мүмкін. Парацетамолды жүктілік және бала емізу кезінде қабылдау әдетте қауіпсіз, бірақ тек ең аз дозада және мүмкіндігінше қысқа мерзімде.
Кеудеңіздің көлемі ұлғаюы және сезімтал болуы мүмкін. Денеңіз емшек емізуге дайындалып жатқанда басқа да өзгерістерді байқауыңыз мүмкін.
Ішіңіз үлкейген сайын, онда және кеудеңізде созылу белгілерін байқауыңыз мүмкін. Әдетте, олар босанғаннан кейін онша байқалмайды. «Керемет кремдерге» ақша жұмсамаңыз - қарапайым ылғалдандырғыш жеткілікті.
Жүктілік кезінде денеңізде көбірек су сақталады, сондықтан ұзақ уақыт тұру сұйықтықтың тобықтарға, қолдар мен аяқтарыңызға ағып кетуіне әкелуі мүмкін. Сондықтан, күн сайын бір сағат бойы аяқтарыңызды тік және жүрек деңгейінен жоғары көтеру ұсынылады.
Ас қорыту проблемаларының бұл түрлерінің екі себебі бар: гормоналды өзгерістер және нәрестенің асқазанға жақын орналасуы10.
Йодқа назар аударыңыз
Йодты Сіздің балаңыздың миына отын ретінде қарастырыңыз, өйткені зерттеулер оның баланың IQ деңгейін жоғарылатуы11 және тіпті ұзақ мерзімді перспективада оның әл-ауқатын жақсартуға көмектесуі мүмкін екенін көрсетті12.
Алайда йодтың аздаған жетіспеушілігі жүкті әйелдерде жиі кездеседі13, Суррей университеті мен Бристоль университетінің зерттеулері жүктілік кезінде бұл пайдалы заттың аз ғана жетіспеушілігі когнитивті құлдырауға әкелуі мүмкін екенін көрсетеді13.
Бақытымызға орай, болашақ аналардың көпшілігі теңдестірілген тамақтану арқылы йодты жеткілікті мөлшерде қабылдауды қамтамасыз ете алады. Ақ балық — йодтың ең бай табиғи көзі, сонымен қатар сүт өнімдерінде, соның ішінде йогурт пен сиыр сүтінде кездеседі.
Алайда, сүт өнімдеріндегі йод мөлшері әр маусымда әр түрлі болады14, бұл Сіздің диетаңыздағы оның мөлшеріне әсер етуі мүмкін15. Сиырлар «қысқы» тамақпен қоректенетін қыста өндірілетін сүтте йод көп болады. Жазда сүттегі йод деңгейі төмен болады14.
Йод қоспаларын қабылдау қажеттілігі туралы жалпы тәжірибе дәрігерімен немесе акушер-гинекологпен кеңесіңіз. Егер Сіз теңдестірілген тамақтану арқылы жеткілікті мөлшерде йод алсаңыз, Сізге қоспалар қажет емес, ал йодты көп қабылдау Сіздің балаңызға зиянды болуы мүмкін.
Йодтың ең жақсы көздері жануарлардан алынатын өнімдер болғандықтан, вегетарианшылар мен вегендар йод тапшылығы қаупіне көбірек ұшырайды.
Ғылыми түсініктеме
ЙОД
Nutricia базасында
Йодтың ағзаға әсерін түсіну қиын болуы мүмкін. Бір жағынан, оның жетіспеушілігі баланың танымдық қабілетінің нашарлауына әкелуі мүмкін. Екінші жағынан, йодтың көп мөлшері сізге және сіздің балаңызға да зиянды. Тепе-теңдікті сақтау керек.
Сіздің ағзаңызға жасушалардың қалыпты жұмысына және жүрек соғу жиілігі мен метаболизм сияқты дене процестеріне әсер ететін қалқанша безінің гормондарын өндіру үшін йод қажет. Жүктілік кезінде Сіздің балаңыздың дене жасушаларының пайда болуы йодты, соның ішінде оның тез дамып келе жатқан миының жасушаларын тұтынуға да байланысты16.
Барлық әйелдер күніне кемінде 0,14 мг йод тұтынуы керек17. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жүкті әйелдерге күніне 0,25 мг қабылдауды ұсынады18. Егер Сіз ағзаңыздағы йод деңгейіне алаңдасаңыз, йод қоспаларын қабылдау қажеттілігі туралы жалпы тәжірибе дәрігерімен немесе акушер-гинекологпен кеңесіңіз.
- Deans A. Your New Pregnancy Bible, The experts’ guide to pregnancy and early parenthood. 4th ed. London: Carroll & Brown Publishers Limited, 2013. p. 42.
- Murkoff H, Mazel S. What to Expect When You’re Expecting. 4th ed. London: Simon & Schuster Ltd, 2009. p. 261.
- Mother&Baby. 24 weeks pregnant: advice, symptoms and what to expect. [Online] Available at: https://www.motherandbaby.co.uk/ [Accessed December 2019]
- NHS UK. Overview — Gestational diabetes. [Online] https://www.nhs.uk/conditions/gestational-diabetes/ Page last reviewed: 6 August 2019. Next review due: 6 August 2022
- Diabetes UK. What is gestational diabetes? [Online] Available at: https://www.diabetes.org.uk/diabetes-the-basics/gestational-diabetes [Accessed December 2019]
- Tommy’s UK. Braxton Hicks. [Online] Available at: https://www.tommys.org/pregnancy-information/labour-birth/braxton-hicks [Accessed December 2019]
- NHS UK. Can I take paracetamol when I’m pregnant? [Online] Available at: https://www.nhs.uk/common-health-questions/pregnancy/can-i-take-paracetamol-when-i-am-pregnant/ Page last reviewed: 1 June 2018. Next review due: 1 June 2021.
- NHS UK. Stretch marks in pregnancy. [Online] Available at: https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/stretch-marks-pregnant/ Page last reviewed: August 2019. Next review due: August 2022
- Tommy’s. 10 common pregnancy complaints. [Online] Available at: https://www.tommys.org/pregnancy-information/im-pregnant/early-pregnancy/10-common-pregnancy-complaints Page last reviewed: April 2018. Next review due: April 2021.
- NHS Start4life. Week 15 — your second trimester [Online] Available at: https://www.nhs.uk/start4life/pregnancy/week-by-week/2nd-trimester/week-25/ [Accessed December 2019]
- Bath SC et al Effect of inadequate iodine status in UK pregnant women on cognitive outcomes in their children: results from the Avon Longitudinal Study of Parents and Children (ALSPAC). Lancet 2013;382(9889):331-7.
- NHS UK. Iodine supplements could help mums, babies and the economy. 10th August, 2015. [Online] Available at: https://www.nhs.uk/ [Accessed December 2019]
- NHS UK. Could a mother’s lack of iodine harm her child’s IQ? 22nd May, 2013. [Online] Available at: https://www.nhs.uk/ [Accessed December 2019]
- Travnicek et al. Iodine content in raw milk [Online]. 2006. Available at: https://pdfs.semanticscholar.org/a8ec/21e3ae400707d370dcd41e5cd20bf5d2393b.pdf [Accessed December 2019]
- Furmidge-Owen, V. A longitudinal study of iodine status throughout gestation in UK women [Online]. 2013. Available at: https://www.cambridge.org/core/journals/proceedings-of-the-nutrition-society/article/longitudinal-study-of-iodine-status-throughout-gestation-in-uk-women/9093BC156744A8BB6AAA1857266DACED [Accessed December 2019]
- Delange F. Iodine requirements during pregnancy, lactation and the neonatal period and indicators of optimal iodine nutrition. Public Health Nutr 2007;10(12A):1571-1580.
- Department of Health. Report on Health and Social Subjects 41. Dietary Reference Values for Food Energy and Nutrients for the United Kingdom. London: TSO, 1991.
- British Dietetic Association. Food fact sheet: Iodine [Online]. 2013. Available at: www.bda.uk.com/foodfacts/iodine.pdf [Accessed December 2019]
Соңғы жаңарту: 2020 жылғы 14 қаңтар
