Оқу уақыты: 3 минут
Құрсақтағы балаларды сәтті зерттеу көрсеткендей, иіс пен дәм сезу дамыған сайын, Сіздің болашақ балаңызда Сіз жейтін тағам туралы пікір қалыптаса бастайды. Оның дәмдік бүршіктері жүктіліктің 13 аптасында дамиды, яғни ол 2 триместрдің басында тағамның дәмін тани алады.
Сонымен қатар, жүктіліктің 16-аптасынан бастап Сіздің балаңыз иіс сезімін дамытады. Жүктіліктің соңына қарай Сіздің кішкентайыңыз амниотикалық сұйықтықтың көп мөлшерін үнемі жұтып қояды және зерттеулер көрсеткендей, бұл кейінірек емшектен шығару кезінде оның тағамдық қалауына әсер етуі мүмкін.
Амниотикалық сұйықтық және оның ерекше қасиеттері
Туылғанға дейін сәбилер тәттілерді жақсы көреді, бірақ неге? Жауап амниотикалық сұйықтықтың құрамына кіретін қоректік заттардың, аминқышқылдарының және глюкозаның күрделі қоспасы болуы мүмкін.
Зерттеулер көрсеткендей, сұйықтықтың табиғи дәмі сәл тәтті болса да, егер ол одан әрі тәттіленсе, сәби көбірек жұта бастайды. Алайда, егер Сіз ащы дәм қоссаңыз, ол амниотикалық сұйықтықты жұтуды тоқтатады. Тәтті дәмге деген бұл ерте артықшылық ана сүтімен емізу кезеңінде сақталады, өйткені сүт те тәтті болады.
Бірақ амниотикалық сұйықтық жай ғана тәтті емес. Зерттеулер көрсеткендей, Сіз жейтін тағам да оған дәм қосады. Керемет, жатырдың даму кезеңінде бұл дәмдердің бірнеше рет әсер етуі сәбиді емшектен шығарған кезде, оған ұқсас дәммен тағамның қаншалықты ұнайтынына әсер етуі мүмкін.
Бір зерттеуде болашақ аналарға 3 триместрде сәбіз шырынын көп ішу ұсынылды. Бірнеше айдан кейін олар балаларды емшектен шығара бастағанда, сәбилерге сәбіз дәмі бар ботқалар аналары шырын ішпеген бақылау тобына қарағанда көбірек ұнады.
Тамақтанудың мұндай дамуы тек құрсақта ғана емес, сонымен қатар ана сүтімен де жалғасады, өйткені ана сүті құрамында Сіз жейтін тағамдардың хош иістері де болады. Дәмді “есте сақтау” белгілі бір шөптермен немесе дәмдеуіштермен хош иістендірілген тағамдарға мәдени артықшылықтардың сақталуын түсіндіреді деп саналады. Бұл хош иістендіргіштердің амниотикалық сұйықтық арқылы, содан кейін ана сүті арқылы бірнеше рет әсер етуі қатты тағамға үйрету кезінде сәбиге ұнайтындығына әсер етуі мүмкін.
Балаңыздың иіс сезуі
Сіздің балаңыздың иіс сезуі туылғанға дейін дамиды деп саналады, өйткені жаңа туған нәрестелер ананың иісін бірден таниды және жақсы көреді. Зерттеудің нәтижелері көрсеткендей, балаларға амниотикалық сұйықтық бар ана сүтімен емізу мен амниотикалық сұйықтық жоқ ана сүті арасында таңдау ұсынылғанда, балалардың көпшілігі дәмнің “есте сақтау қабілетіне” байланысты біріншісін таңдады.
Бірақ сәбилер ананың иісін ғана емес, жақсы көреді. Олар сондай-ақ жүктілік кезінде жиі жейтін тағамдардың иісін жақсы көреді. Әрі қарайғы зерттеулер көрсеткендей, аналары жүктілік кезінде көп мөлшерде анис жеген нәрестелер кейіннен өнімнің иісін көбірек ұнататын. Бұл тұжырым Сіздің балаңызға ұнайтын және ұнатпайтын нәрселерге, тіпті осы ерте кезеңде де өз диетаңызбен әсер ете алатыныңызды көрсетеді.
Ерте даму ғылымындағы осы жетістіктердің арқасында жүкті әйелдерге арналған дұрыс және теңдестірілген тамақтану Сізге және Сіздің балаңызға қажетті қоректік заттардан гөрі көп нәрсе беретіні және емшектен шығару кезінде Сіздің балаңыздың әртүрлі тағамдарды қабылдауына әсер ететіні белгілі болады.
- Lecanuet JP, Schaal B. Fetal sensory competencies. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 1996;68:1-2.
- Ventura AK, Worobey J. Early influences on the development of food preferences. Curr Biol 2013;23(9):R401-8.
- Mennella JA et al. Garlic ingestion by pregnant women alters the odour of amniotic fluid. Chem Senses 1995;20:207-9.
- Mennella JA et al. Prenatal and postnatal flavour learning by human infants. Pediatrics 2001;107:E88-E93.
- Varendi H et al. Attractiveness of amniotic fluid odor: Evidence of prenatal olfactory learning? Acta Paediatr 1996;85:1223-7.
- Schaal B et al. Human foetuses learn odours from their pregnant mother’s diet. Chem Senses 2000;25:729-37.
Соңғы жаңарту: 2020 жылғы 29 мамыр
