Оқу уақыты: 4 минут
Жүктіліктің 20-аптасы — қанша ай?
5-ай (2-триместр)
Баланың 20-аптадағы дамуы
Осы аптада Сіз балаңыздың жынысын біле аласыз.
Жаттығулар және денсаулық
Сіздің дене пішініңіз бен денсаулықты сақтау Сіздің кішкентайыңыздың дамуы мен денсаулығына көмектеседі.
Рацион және тамақтану
Темірді жеткілікті мөлшерде тұтынғаныңызға көз жеткізіңіз.
Баланың 20-аптадағы дамуы
Менің баламның мөлшері қандай? Және ол қалай көрінеді?
Жүктіліктің 20-аптасында Сіздің балаңыз шамамен 16 см (шамамен банан тәрізді) және салмағы шамамен 300 г болады1. Нәрестенің жүрек соғысы бақылауға жеткілікті күшті.
Енді Сіздің балаңыз ақ, крем тәріздес верникс қабатымен жабылған — бұл оның нәзік терісін қорғайды деп саналады2. Кейінірек верникстің шырышты консистенциясы Сіздің балаңыздың босану арнасынан өтуіне көмектеседі.
Егер сізде қыз болса, онда бұл кезеңде оның жатыры1, дами бастайды, ал оның аналық безінде 7 миллион ооцит (жетілмеген жұмыртқа) болады. Ол туылған кезде, оның 2 миллион жұмыртқасы болады3. Егер Сіз ұл күтсеңіз, ол осы аптада аталық безін түсіре бастайды3.
Сіздің балаңыздың жүйке жасушаларының дамуы баяулайды, бірақ күрделі байланыстар қалыптасады — сондықтан Сіздің балаңыз жұтылудан ләззат ала алады4.
Дамудағы ауытқуларды анықтау үшін УДЗ
Жүктіліктің 18-20 аптасы аралығында Сіздің балаңыздың дұрыс дамып келе жатқанына көз жеткізу үшін аномалияларды диагностикалау үшін УДЗ тағайындалады және ауытқу белгілері болса, келесі әрекеттерді талқылайды. Бірақ сабырлы болыңыз - бұл жоспарлы тексеру.
Жүктіліктің 20-аптасы (екінші триместр)
Менің денемде не болып жатыр?
Сіздің ұрықжолдасыңыз Сіздің балаңызға қоректік заттарды жеткізуді және оның қалдықтарын шығаруды жалғастыруда, бірақ көп ұзамай Сіздің балаңыз ұрықжолдастан үлкен болады. Ол да өсе береді және туылған кезде үш есе өседі3. Сондықтан дәрігер УДЗ кезінде ұрықжолдасты да тексереді.
Сіз сондай-ақ Брэкстон Хикстің толғақтарын немесе жалған толғақтарды бастай аласыз5. 20-аптада Сіздің денеңіз босануға дайындықты бастайды. Толғақтарды болжау мүмкін емес және кез келген жүкті әйел бастан кешірмейді. Олар шамадан тыс белсенділіктен, толық қуықтан немесе керісінше дегидратациядан туындауы мүмкін. (Көрдіңіз бе? Болжау мүмкін емес.) Толғақ әдетте жеңіл болады (олардың кейбірін де байқамауыңыз мүмкін), олар қарқындылығы мен ұзақтығы бойынша ерекшеленеді және әдетте алаңдаушылық туғызбайды.
Егер Сіз жалған толғақ кезінде ауырсынуды сезсеңіз, олар әр 5 минут сайын үнемі және қарқынды түрде пайда болса немесе қынаптан қан кетсе, Сізге жалпы тәжірибе дәрігеріне немесе акушер-гинекологқа бару керек.
Жүктіліктің 20-аптадағы белгілері
Гормондар кінәлі. Тағы да.
Ішіңіз үлкейген сайын, онда және кеудеңізде созылу белгілерін байқауыңыз мүмкін. Әдетте, олар босанғаннан кейін онша байқалмайды. «Керемет кремдерге» ақша жұмсамаңыз - қарапайым ылғалдандырғыш жеткілікті.
Дәретханаға жиі бару жүктіліктің алғашқы кезеңдерінің ең көп таралған белгілерінің бірі болып табылады. Бұл жатырдың ұлғаюымен қуыққа қысым түсіруіне байланысты.
Жүктілік гормоны прогестерон ас қорытуды баяулатады, бұл кебулерге және артық газға әкелуі мүмкін8.
Іштің ауырсынуы жатырдың кеңеюінен (сонымен қатар «дөңгелек байлам ауруы» деп аталады) туындайды. Оны басу үшін аяқтарыңызды көтеріп жатыңыз.
Темірге назар аударыңыз
Темір жүктілік кезінде негізгі қоректік зат болып табылады және теңдестірілген тамақтанудың маңызды бөлігі болып табылады. Әрбір әйел үшін ұсынылатын тәуліктік мөлшер, оның жүкті немесе жүкті еместігіне қарамастан, күніне 14,8 мг құрайды9. Қан жасушаларына оттегін бүкіл денеге және нәрестеге тасымалдау үшін темір қажет10. Темір сонымен қатар Сіздің балаңыздың ми қызметінің қалыпты жұмысына ықпал етеді11.
Темір тапшылығы анемияны тудыруы мүмкін, сондықтан жүктілік кезінде Сіз темір деңгейін, гемоглобинді және ағзаңыздағы эритроциттердің санын анықтау үшін жүйелі түрде сынақтан өтесіз.
Көптеген әйелдерде жүктілік кезінде гемоглобин азаяды, бірақ дәрумендік қоспалар өте төмен болған жағдайда ғана тағайындалады12.
Темірге бай тағамдар:
- Майсыз ет (әрқашан оның жақсы пісірілгенін тексеріңіз).
- Сардина сияқты майлы балық.
- Брокколи, кресс-салат, асжапырақ және қырыққабат сияқты қою-жасыл көкөністер
- Жаңғақтар, әсіресе кешью
- Бұршақ, ноқат, үрмебұршақ және жасымық
- Дәнді дақылдар, соның ішінде ұнтақталған нан және темірмен байытылған таңғы ас үлпектері
- Өрік, қара өрік және мейіз сияқты кептірілген жемістер.
- Жұмыртқа
Ғылыми түсініктеме
Темір
Nutricia базасында
С дәрумені темірдің сіңуіне ықпал етуі мүмкін, бірақ кейбір тағамдар мен олардың үйлесімдігі бұл процеске кедергі келтіруі мүмкін. Мысалы, шай мен кофенің құрамында темірдің сіңуіне кедергі келтіретін фенолды қосылыстар (хош иіс пен дәм беретін табиғи химиялық заттар) бар13.
Сондай-ақ, дәнді дақылдар фитаттардың әсерінен минералдардың сіңуін қиындатады деп есептелді. Алайда, дәнді дақылдарды дайындау, қайнату, сіңдіру немесе өну фитин қышқылын белсенді емес етеді, бұл Сізге темір мен басқа минералдарды сіңіруге және дәнді дақылдардан пайда алуға мүмкіндік береді14.
Жүктіліктің 20-аптасындағы жаттығулар
Орташа жаттығулар Сізге де, Сіздің балаңызға да пайдалы, егер Сіз екеуіңіз де сау болсаңыз. Сіз жаттығуларды бұрын қолданбаған болсаңыз да, қазір бастай аласыз, ең бастысы - сақтық пен қалыпты жүктеме.
Жүктілік кезінде немесе терапевттің ұсынысы бойынша жаттығулардың қарқынын бәсеңдету қажет болуы мүмкін. Жаттығу кезінде сөйлесу және әңгімені қолдау оңай болуы керек. Егер Сіз тыныс алуда қиналсаңыз, жүктеме тым үлкен болуы мүмкін. Егер Сізде күмән туындаса, акушер-гинекологпен кеңесіңіз.
Жүру
Бұл жүктілік кезіндегі тамаша жаттығу және жылдам қарқынмен жүру жүрекке пайдалы. Әр апта сайын кем дегенде 3-5 рет 30 минут серуендеуге тырысыңыз15.
Йога
Бұл бұлшықеттерді созуға және нығайтуға, жүктіліктің ауырсынуын (әсіресе төменгі арқадағы ауырсынуды) азайтуға және қан қысымын төмендетуге көмектеседі. Күрделі қалыпты, әсіресе бұралуды орындауға тырыспаңыз және «бикрам йогасын» қолданбаңыз15.
Жүзу
Бұл күш пен аэробты төзімділікті бір уақытта арттыруға мүмкіндік беретін тамаша жаттығу. Сіз аптасына 35 рет бір уақытта 30 минут жүзе аласыз15.
Кішкене жүктемелерден бастаңыз және аптасына 35 рет 30 минуттан аспаңыз. Жаттығу алдында жылыну үшін әрқашан бірнеше минут бөліңіз және созылу және тыныс алу жаттығуларымен салқындауға уақыт бөліңіз.
- Murkoff H, Mazel S. What to Expect When You’re Expecting. 4th ed. London: Simon & Schuster Ltd, 2009.
- NHS UK. Week 20 – your second trimester. [ONLINE] Available at: https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/20-weeks-pregnant/ [Accessed December 2019]
- 20 weeks pregnant: advice, symptoms and what to expect. [ONLINE] Available at: https://www.motherandbaby.co.uk
- Deans A. Your New Pregnancy Bible, The experts’ guide to pregnancy and early parenthood. 4th ed. London: Carroll & Brown Publishers Limited, 2013.
- Braxton Hicks. [ONLINE] Available at: https://www.tommys.org/pregnancy-information/labour-birth/braxton-hicks Page last reviewed: July 3rd 2019. Next review date: July 3rd 2022.
- NHS UK. Start4life. Week 13 — your second trimester [Online] Available at: https://www.nhs.uk/start4life/pregnancy/week-by-week/2nd-trimester/week-13/ [Accessed December 2019]
- NHS UK. Start4life. Week 17 — your second trimester [Online] Available at: https://www.nhs.uk/start4life/pregnancy/week-by-week/2nd-trimester/week-17/ [Accessed December 2019]
- NHS Start 4 Life. 1st trimester, week 10 [Online]. Available at: https://www.nhs.uk/start4life/pregnancy/week-by-week/1st-trimester/week-ten/ [Acessed December 2019]
- Department of Health. Report on Health and Social Subjects 41. Dietary Reference Values for Food Energy and Nutrients for the United Kingdom. TSO: London, 1991.
- European Union. Commission Regulation (EU) No 432/2012 of 16 May 2012 establishing a list of permitted health claims made on foods, other than those referring to the reduction of disease risk and to children’s development and health OJ L 136 2012;1
- European Union. Commission Regulation (EU) No 957/2010 of 22 October 2010 on the authorisation and refusal of authorisation of certain health claims made on foods and referring to the reduction of disease risk and to children’s development and health. OJ L 279 2010;13-7.
- NHS UK. Vitamins, supplements and nutrition in pregnancy. [Online] Available at: https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/vitamins-minerals-supplements-pregnant/ [Accessed December 2019]
- Mascitelli L, Goldstein M, Inhibition of iron absorption by polyphenols as an anti-cancer mechanism, QJM: An International Journal of Medicine, Volume 104, Issue 5, May 2011, Pages 459–461, https://doi.org/10.1093/qjmed/hcq239 [Accessed December 2019]
- Brune M, Rossander L, Hallberg L. Department of Medicine II, University of Göteborg, Sweden. Iron absorption and phenolic compounds: importance of different phenolic structures. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2598894
- Healthline. What Exercises Are Safe in the Second Trimester? [Online] Available at: https://www.healthline.com/health/pregnancy/second-trimester-exercise-fitness [Accessed December 2019]
Соңғы жаңарту: 2019 жылғы 19 желтоқсан
