Оқу уақыты: 4 минут
Жүктіліктің 19-аптасы — қанша ай?
5-ай (2-триместр)
Баланың 19 аптадағы дамуы
Сіздің балаңыздың денесі дами береді.
Жүктіліктің 19-аптасындағы жаттығулар
Релаксин гормонының жаттығуларға қалай әсер ететінін анықтайтын кез келді.
Рацион және тамақтану
Осы аптада мырыш тұтыну туралы ойланатын кез келді.
Баланың 19-аптадағы дамуы
Менің баламның мөлшері қандай? Және ол қалай көрінеді?
Жүктіліктің 19-аптасында Сіздің балаңыз шамамен 15,3 см және салмағы 240 г құрайды. Ол қызанақпен бірдей мөлшерде, тек ауыр.
Сіздің балаңыз қазір ең ерекше белгілердің бірін - саусақ іздерін дамытуда. Қолдар мен аяқтардағы тырнақтар өсе береді, ал нәресте енді тұтқаларды мықтап ұстай алады2.
Осы кезеңде балада қорғаныс қабаты — верникс пайда болады, ал оның жүйке ұштарының айналасында майлы зат - миелин түзіледі3. Ол сондай-ақ жүйкелерді қорғайды, оларды оқшаулайды және баланың миы мен бұлшықеттері арасындағы моторлы нейрондық байланыстарды сақтайды.
Миелин Сіздің балаңызға бақыланатын қозғалыстар жасауға көмектеседі3. Жаңа туылған нәрестелердің моторикасы әдетте өткір және қозғалыстар сәйкес келмейді, бірақ ол өскен сайын миелин дамиды, бұл олардың қозғалыстарының тегіс және үйлесімді болуына көмектеседі3.
Сіздің балаңыз озық жұмыс істейді - ол молярларды қалыптастыра бастайды. Олар қазірдің өзінде сүт тістерінің артында қатарға тұрады, олар нәресте өмірінің 6 айынан кейін ғана пайда болады1
Жүктіліктің 19-аптасы (екінші триместр)
Менің денемде не болып жатыр?
Жатыр жоғары қарай жылжи береді. Енді ол Сіздің кіндігіңізге жетуі керек және жүктіліктің әр аптасында бір сантиметрге өседі.
Сонымен қатар, Сіз көру мүшелерінің тітіркенуін сезінуіңіз мүмкін – «жүктілік гормондарының» әсерінен көзіңізде көз жасы пайда болуы мүмкін5. Нәтижесінде көздің шаршауы және конъюнктивит пайда болуы мүмкін. Егер Сіз осындай белгілерді байқасаңыз, көзге арнайы тамшылар сатып алу қажет болуы мүмкін.
Бір қызығы, «жүктілік гормондары» көз алмасының5 иілуін өзгертіп, көру қабілетінің аздап бұрмалануына әкелетін көзде артық сұйықтықтың жиналуына әкелуі мүмкін6. Контактілі линзаларды киетін адамдар оны жиі байқайды. Бұл ыңғайсыздық тудырса да, бұл Сіз босанған кезде немесе емізуді бастағанда жойылатын уақытша құбылыс екенін есте ұстаған жөн. Содан кейін көру қабілетінің өзгеруіне байланысты Сізге жаңа линза рецепті қажет емес.
Әйелдердің аз бөлігі үшін көзбен мәселелер преэклампсияның алғашқы белгісі болуы мүмкін7. Егер диагноз қойылмаса, уақыт өте келе эклампсия дамуы мүмкін, бұл Сізге және Сіздің балаңызға қауіп төндіруі мүмкін ауыр жағдай. Егер сіз көру қабілетіңіздегі өзгерістерді байқасаңыз, терапевтпен немесе акушер-гинекологпен сөйлесіңіз.
Жүктіліктің 19-аптадағы белгілері
Бүйіріңізбен жатып ұйықтаңыз және ішіңізді ұстап тұру және бұлшықет ауырсынуын болдырмау үшін жастықтарды пайдаланыңыз. Сондай-ақ, тізеңіздің арасына жастық қойып ұйықтап көріңіз.
Өкінішке орай, жүктілік сізді кең таралған ашытқы инфекциясы - молочницадан қорғамайды. Егер сізде молочница болса, симптомдар басылғанша кең мақта іш киім киіңіз және хош иісті сабындарды, ванна тұздарын және жыныстық қатынастан аулақ болыңыз.
Сізде әлі де жүктіліктің алғашқы белгілері, соның ішінде жиі зәр шығару қажеттілігі болуы мүмкін.
Жүктілік гормоны прогестерон ас қорытуды баяулатады, бұл кебулерге және артық газға әкелуі мүмкін8.
Іштің ауырсынуы жатырдың кеңеюінен (сонымен қатар «дөңгелек байлам ауруы» деп аталады) туындайды. Оны басу үшін аяқтарыңызды көтеріп жатыңыз.
Бұл жүктіліктің бірінші триместрінен бастап сақталуы мүмкін тағы бір симптом. Көңіл-күйдің өзгеруі эстроген және прогестерон гормондарынан туындайды. Демалу және жеңіл жаттығулар сізге эмоционалды тұрақтылықты сезінуге көмектеседі.
Жүктіліктің 19-аптадағы белгілері
Сіздің ішіңіз өскен сайын Сізге кейбір қимылдар жасау қиынға соғады. Бұл әсіресе жаңа жағдайларға бейімделуге тура келетін жаттығуларға қатысты.
Біріншіден, Сіз қазір қосымша салмақ көтересіз, ол артады және қандай жаттығулар жасай алатындығыңызға әсер етуі мүмкін. Бірақ Сіз бит гормондары Сіздің жаттығуларыңызға да әсер ететінін білдіңіз бе?
Релаксин деп аталатын гормон босануға көмектесу үшін байламдарды әлсіретуі мүмкін10. Өкінішке орай, ол Сіздің арқаңызды, тізеңізді және тобығыңызды қолдайтын байламдарды босатады1. Сондықтан жүгірудің орнына жылдам жүруге ауысуға болады.
Жүкті әйелдерге аптасына шамамен 150 минут жаттығу жасау ұсынылады, оның ішінде 5 күн ішінде кем дегенде 30 минут11 құрайды. Сіздің жүктілігіңіз дамып келе жатқанда, Сіздің күн тәртібіңізді өзгерту пайдалы болуы мүмкін. Жақсы жаңалық - 10 минуттық үш жаттығу 30 минуттық жаттығу сияқты жақсы.
Есіңізде болсын: жаттығу шаршатпауы керек және жаттығу кезінде сөйлесу және сөйлесуді жалғастыру оңай болуы керек. Егер Сіз тыныс алуда қиналсаңыз, жүктеме тым үлкен болуы мүмкін.
Мырышқа назар аударыңыз
Сіздің балаңыздың жасушалары мен ДНҚ-сының дамуы жүктілік кезінде мырышты тұтынуға байланысты. Мырыш өсіп келе жатқан нәрестені тамақтандыру үшін Сіздің денеңізге тағамнан майларды, ақуыздарды және көмірсуларды өңдеуге көмектеседі12. Бұл маңызды минерал Сіздің әл-ауқатыңызды да қолдайды, сондықтан Сіздің рационыңызға мырышқа бай тағамдарды мүмкіндігінше көп қосу қажет. Орташа алғанда, әйелдер күніне шамамен 7 мг мырыш тұтынуы керек13.
Ғылыми түсініктеме
МЫРЫШ
Nutricia базасында
Жүктілік кезінде балаңыздың жасушалары мен ДНҚ-сын құруда мырыш маңызды рөл атқарады. Бұл жасушалардың бөлінуі мен тіндердің өсуі үшін өте маңызды — осылайша Сіздің бір жасушалы кішкентайыңыз триллиондаған кішкентай жасушалардан тұратын кішкентай адамға айналады. Мырыш сонымен қатар мидың қалыпты жұмысын қамтамасыз етудің негізгі элементі болып табылады14.
Жүктілік кезінде теңдестірілген рационның бір бөлігі ретінде мырышты дұрыс қабылдау маңызды рөл атқарады. Жүктілік кезінде күніне 7 мг, ана сүтімен емізудің алғашқы 4 айында күніне 13 мг және ана сүтімен емізудің қалған уақытында күніне 9,5 мг тұтыну керек15.
- NHS START4LIFE. Week 19 – your second trimester. [ONLINE] Available at: https://www.nhs.uk/start4life/pregnancy/week-by-week/2nd-trimester/week-19/
- NHS UK. You and your baby at 17 weeks pregnant [Online]. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/17-weeks-pregnant/ [Accessed December 2019]
- Deans A. Your New Pregnancy Bible, The experts’ guide to pregnancy and early parenthood. 4th ed. London: Carroll & Brown Publishers Limited, 2013.
- Hill, M.A. 2019. Embryology Fetal Development. [Online] Available at: https://embryology.med.unsw.edu.au/embryology/index.php/Fetal_Development [Accessed December 2019]
- 19 weeks pregnant: advice, symptoms and what to expect. [ONLINE] Available at: https://www.motherandbaby.co.uk/[Accessed December 2019]
- WebMD Medical Reference. Pregnancy and Vision. Reviewed by Nivin Todd, MD on January 9, 2018. [ONLINE] Available at: https://www.webmd.com — Blurred Vision section. [Accessed December 2019]
- NHS UK. Pre-eclampsia. [ONLINE] Available at: https://www.nhs.uk/conditions/pre-eclampsia/symptoms/ Page last reviewed: 7 June 2018. Next review due: 7 June 2021.
- NHS UK. Start4life. Week 17 — your second trimester [Online] Available at: https://www.nhs.uk/start4life/pregnancy/week-by-week/2nd-trimester/week-17/ [Accessed December 2019]
- NHS UK START4LIFE. Week 15 – your second trimester. [ONLINE] Available at: https://www.nhs.uk/start4life/pregnancy/week-by-week/2nd-trimester/week-15/ [Accessed December 2019]
- What is relaxin? You And Your Hormones, from the Society for Endocrinology. [ONLINE] Available at: https://www.yourhormones.info/hormones/relaxin/ Last reviewed: Mar 2018.
- NHS UK. Exercise in pregnancy. [ONLINE] Available at: https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/pregnancy-exercise/ Page last reviewed: 14 January 2017. Next review due: 14 January 2020.
- 4. WHO. Zinc supplementation during pregnancy [Online]. 2013. Available at: www.who.int/[Accessed December 2019]
- NHS UK. Vitamins and minerals — others. [Online] Available at: https://www.nhs.uk/conditions/vitamins-and-minerals/others/ Page last reviewed: 3 March 2017. Next review due: 3 March 2020.
- British Nutrition Foundation. Nutrition and development, short and long-term consequences for health. London: Wiley Blackwell, 2013. p.157.
- Department of Health. Report on Health and Social Subjects 41. Dietary Reference Values for Food Energy and Nutrients for the United Kingdom. TSO: London, 1991.
Соңғы жаңарту: 2020 жылғы 13 қаңтар
