Қайтала!
4 айдағы моторика және көру
Сіздің ақылды балаңыз енді Сіздің артыңыздан қайталау арқылы үйрене алады. Қарым-қатынас, ән айту және дауыстап оқу оған дыбыстармен танысуға көмектеседі, ал олардың тәуелсіздігі аударылу және отыру қабілеттерінің жақсаруымен артады. Нәрестенің белсенділігі тәбеттің жоғарылауына ықпал етуі мүмкін, бірақ нәрестені 6 айға немесе тіпті 17 аптаға дейін емшектен шығару ұсынылмайды.
Соңғы 4 аптада нәрестенің дамуы қалай өтті?
Сіздің 4 айлық балаңыз қарқынды дамып келеді және бұл процесс келесі 2 айда одан да белсенді болады. Енді оның Сізді қайталау арқылы үйренуі бұрынғыдан да маңызды: Сіздің дауысыңызды тыңдап, белгілі бір әрекеттерді қалай орындағаныңызды бақылай отырып, нәресте жаңа және жаңа дағдыларды игереді.
4 айлық баланы қалай тамақтандыру керек
Сіздің диетаңызға картоп езбесін енгізу арқылы нәрестенің өсіп келе жатқан тәбетін қанағаттандыруға деген ықыласыңыз болуы мүмкін, дегенмен Денсаулық сақтау министрлігі мен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) 6 айға дейін жалғыз тамақтану көзі ретінде емшек сүтімен емізуді ұсынады1. Егер Сіз әлі де нәрестенің диетасына қатты тағамдарды енгізуді шешсеңіз, оны өмірінің 17-аптасынан ерте емес жасаңыз.
Баланың дауысы шыға бастайды
Әрбір ата-ана сәбидің бірінші сөзін айтуын асыға күтеді. 4 айда Сіздің балаңыз оған қарапайым дыбыстармен тәжірибе жасай бастайды, мүмкін сіз оның аузынан «ма» және «па» дыбыстарын естисіз.
Нәрестелер өз позицияларын білдіру үшін дыбыстар мен дене тілін біріктіреді.
Бала аз жылайды және дене тілін пайдаланып «сөйлеуге» тырысады2. Алдағы айларда оның сөйлеу дағдылары жақсарады, ол тіл мен еріннің пішінін өзгертуді үйренеді, соның арқасында ол жаңа дыбыстар шығарады2.
Көру қабілетін дамыту
4 айда Сіздің балаңыз қабылдау тереңдігін дамыта бастайды. Осы уақытқа дейін оған айналадағы заттардың нақты орнын, өлшемін және пішінін анықтау қиынға соқты. Бірақ көп ұзамай ол бинокулярлық көруді — екі көзді бір уақытта тарту қабілетін дамытады, ал нәресте қозғалатын заттар мен адамдарды бақылай алады. Бұл дағды дамыған сайын сіздің балаңыз қол-көз координациясын жақсартады.
Енді Сіздің балаңыз саусақтарының арақашықтығын көре алады және заттарға жақсы назар аударады.
Баланың көру қабілеті неғұрлым жақсы болса, қоршаған әлем оған соғұрлым тартымды болып көрінеді. Сондықтан ол жақын маңдағы заттарға қолын соза бастайды және Сіз шашыңызды жинап, көзілдірікті одан аулақ ұстауыңыз керек (егер сіз оны киіп жүрсеңіз).
Омега-3 пен Омега-6 маңызы айқын
4 айда нәрестенің ана сүтінде кездесетін Омега-3 және Омега-6-ны жеткілікті мөлшерде қабылдауы мидың, көру қабілетінің және жүйке жүйесінің дамуы үшін әлі де маңызды. Албырт, тунец, сардина, скумбрия және басқа да пайдалы заттарға бай тағамдарды ана сүтімен емізу кезінде диетаңызға енгізіңіз, бұл Сіздің балаңыздың көру қабілетін, миын және моторикасын дамытуға көмектеседі.
Сөйлеу мен көрудің дамуын ынталандыру жолдары
Кішкентай бала Сіздің сөздеріңіздің мағынасын әлі түсінбейді, бірақ Сіздің ән айту, оқу және сөйлеу оған Сіздің артыңыздан қайталау арқылы жаңа дыбыстарды білуге көмектеседі. Сол сияқты, «қарау» ойындары оларға объектілерді бақылау қабілетін жақсартуға көмектеседі2. Ойынды бастау үшін кішкентайдың көзін ұстаңыз, содан кейін басыңызды жылжытыңыз және ол Сіздің қозғалысыңызды көшіргенше күтіңіз. Содан кейін тағы бір рет бұрылып, Сізді көру үшін кішкентайдың көзқарасы мен басын қалай жылжытатынын бақылаңыз.
1. WHO. Breastfeeding [Online]. Available at: www.who.int/ [Accessed April 2014]
2. Parenting. Month-by-month guide to baby’s milestones [Online]. Available at: www.parenting.com/article/month-by-month-guide-to-babys-milestones [Accessed April 2014]
Соңғы жаңарту күні: 2014 жылғы13 тамыз
