Нәрестелердегі лактозаға төзбеушіліктің белгілері мен симптомтары

Баланы жұбату туралы сөз қозғалғанда, «дұрыс» тәсіл жоқ — бұл оның неге жауап беретініне байланысты. Төменде аналар пайдалы деп тапқан бірнеше дәлелденген әдіс келтірілген:

• Оны жеңіл тербелмелі қозғалыстармен тыныштандырыңыз.
• Баланы әртүрлі қалыптарда ұстауға тырысыңыз.
• Оны ақ шуылмен тыныштандырыңыз (мысалы, шаш кептіргішпен, шаңсорғышпен).
• Сәбиді жылы ваннада шомылдырыңыз, содан кейін жылы көрпеге ораңыз.
• Арбамен ауланы аралаңыз.
• Баланы көлікке мінгізіп кыдыртыңыз.
• Ішін немесе арқасын аздап уқалаңыз.
• Дәрігерден бала массажының әдістері туралы сұраңыз.

Лактоза — бұл сүт және басқа да көптеген сүт өнімдері құрамында кездесетін қант. Төзімсіздік ағза жеткілікті лактазаны — лактозаны оңай сіңетін түрге бөлу үшін ішекте өндірілетін ас қорыту ферментін түзе алмаған кезде пайда болады.

Лактозаға төзбеушілік салыстырмалы түрде сирек кездеседі: еуропалық шығу тектес 50 адамның небәрі 1-і ғана осы аурумен ауырады.

Төзімсіздіктің 3 негізгі түрі бар:

Бастапқы — табиғи лактаза түзу сүт өнімдерін тұтынудың азаюына жауап ретінде төмендеген кезде. Бұл әдетте ересек жасқа дейін болмайды және негізінен сүт өнімдері ересек адамның әдеттегі рационына кірмейтін мәдени топтармен байланысты.

Қайталама — ішек бұзылысының нәтижесі болып табылатын уақытша төзімсіздік — мысалы, асқазан аурулары немесе жұқпа, диагноз қойылмаған целиакия ауруы немесе антибиотиктердің ұзақ курсы.

Туа біткен — аурудың өте сирек кездесетін генетикалық түрі, ол кезде балалар лактазасыз немесе оның өте аз мөлшерімен туылады.

Лактозаға төзбеушілік шала туылған нәрестелерде де болуы мүмкін, өйткені олардың аш ішектері туылған кезде, жеткіліксіз дамыған болады. Мұндай жағдайларда төзімсіздік әдетте жасына қарай өтеді.

Лактозаға төзбеушілік белгілері басқа ауруларға ұқсас болуы мүмкін, бұл оларды анықтауды қиындатады. Алайда, жалпы белгілерге мыналар жатады:

• Іштің ауыруы.
• Диарея.
• Іштің кебуі.
• Көп газдар.

Бұл белгілер әдетте құрамында лактоза бар тағамды қабылдағаннан кейін 1-3 сағат ішінде пайда болады.

Егер Сіздің балаңызда ас қорытумен мәселелер бар деп ойласаңыз, Сізге диагноз қоюға көмектесетін терапевтке жүгіну керек. Ол Сізге білікті көмек алу үшін балалар диетологына жолдама береді. Егер Сіздің балаңыз бір жасқа толмаған болса, біздің балалар белгілерін тексеру бағдарламасын неге қолданып көрмеске? Ол Сіздің терапевтіңізге көрсетесе алатын көптеген пайдалы кеңестер мен белгілердің қысқаша мазмұнын қамтиды.

Егер лактозаға төзбеушілікке күдік болса, Сізге баланың рационынан лактозаны алып тастау ұсынылуы мүмкін. Сіздің балаңыздың сау дамуы үшін қажетті барлық қоректік заттарды әлі де алатынына көз жеткізу үшін мұны тек медициналық қызметкердің басшылығымен ғана жасау керек. Ерекше назар аударуды қажет ететін қоректік заттардың бірі - кальций — әдетте лактозамен өнімдердің құрамында кездесетін және сүйектің қалыпты дамуына әсер етуі мүмкін минерал.

Кальций Сіздің балаңыздың сүйектерінің өсуі үшін өте маңызды, сондықтан сүт өнімдерінен бас тарту қажет болса, оны тұтынуға ерекше назар аудару керек.

Егер Сіз баланы емізетін болсаңыз, онда Сіздің балаңызға ана сүті құрамындағы лактозаны қорыту үшін лактаза тамшылары қажет болуы мүмкін. Әдетте фермент тамшылары стерильді контейнерде аз мөлшерде сүзілген ана сүтімен араластырылады, содан кейін нәрестеге тамақтандыру алдында қасықпен беріледі. Лактозаны өз рационынан алып тастау көмектеспейді, өйткені ол ана сүтімен өндіріледі және Сіздің рационыңыздағы лактоза мөлшерімен байланысты болмайды. Егер Сіз Сіздің балаңызда ана сүті құрамындағы лактозаға реакциясы болады деп ойласаңыз, онда өз дәрігеріңізге кеңес алу үшін жүгініңіз.

Ауру бақылауда болса және Сіздің балаңызды мамандар бақылап отырса, лактозаға төзбеушілік оның дамуына әсер етпейді. Бұл жағдайды ерте анықтау Сіздің балаңызға өзін қайта жақсы сезінуге және осы кезеңге және бүкіл болашақ өсуге қажетті қоректік заттарды алуға мүмкіндік береді. Есіңізде болсын, көп жағдайда төзімсіздік 4-6 аптаға созылуы мүмкін, сондықтан лактозаны қайта енгізуді өзінің емдеуші дәрігерімен талқылау маңызды.

Кейбір қарапайым тағамдар құрамындағы лактоза деңгейі:

• Бір стақан сүт (200 мл), 9 г лактоза
• Йогурттың картон қаптамасы (125 г), 5,9 г лактоза
• Сүзбе (60 г), 1,8 г лактоза
• Чеддер ірімшігі (30 г), 0 г лактоза
• Үй сүзбесі (40 г) 1,2 г лактоза
• Плитка молочного шоколада (54 г), 5,5 г лактозы
• Бір кесе күріш пудингі (200 г), 7,8 г лактоза

Келесі тағамдар құрамында лактоза болуы мүмкін. Құрамында лактоза бар өнімдердің ингредиенттер тізімін тексеріңіз:

• Өңделген ет және өнімдер, мысалы, ветчина
• Нан және нан өнімдері
• Таңғы асқа үлпектер
• Торттар
• Пістенан

Себепке байланысты Сіздің балаңыз толық қалпына келуі мүмкін немесе болашақта лактозаға төзбеушілігі мүлдем кетуі ықтимал. Кейбір адамдарда төзімсіздік өмір бойы сақталады.

Сіздің терапевтіңіз немесе балалар диетологыңыз құрамында лактоза мөлшері аз немесе мүлдем жоқ қоспаны ұсынуы мүмкін. Содан кейін маман Сіздің балаңыздың реакциясын тексеру және қандай да бір өзгерістер болғанын білу үшін лактозаны қайта енгізіп көруді ұсынуы мүмкін, сондықтан өз дәрігеріңізге хабарласып, оған өз жағдайыңыз туралы хабарлаңыз.

Соңғы жаңарту: 2016 жылғы 13 тамыз